Nhà gà hệ thống kín
(hệ thống làm mát bằng bay hơi – evaporative cooling system)
Nhà gà hệ thống kín (hệ thống làm mát bằng bay hơi – evaporative cooling system)
Vì khu vực châu Á của chúng ta nằm trong vùng khí hậu nóng, nhiệt độ cao, người chăn nuôi thường xây dựng nhà gà dạng mở để không khí trong nhà được tuần hoàn và thoát nhiệt. Tuy nhiên, nhà gà mở không thể kiểm soát nhiệt độ, nhiệt độ trong nhà sẽ dao động theo thời tiết bên ngoài. Vào mùa hè, nhiệt độ cao có thể khiến một số vật nuôi, như gà thịt, không chịu nổi.
Để tránh nhiệt độ cao và kiểm soát môi trường trong nhà, người ta đã phát triển nhà gà hệ thống kín, sử dụng nguyên lý làm mát bằng nước kết hợp với quạt để đối lưu không khí. Tấm làm mát (cooling pad) được làm ướt bằng nước, khi quạt hút không khí bên ngoài qua tấm này vào trong nhà, không khí bên trong sẽ mát hơn nhờ quá trình bay hơi nước. Ngoài ra, nhà gà hệ thống kín còn giúp phòng chống dịch bệnh tốt hơn, đặc biệt là cúm gia cầm.
Nhà gà là yếu tố quan trọng trong chu trình chăn nuôi vì nó là nơi trú ngụ và nghỉ ngơi của vật nuôi. Nếu người chăn nuôi xây dựng nhà gà phù hợp, vệ sinh tốt, vật nuôi sẽ phát triển tối đa. Nhà gà cần được thiết kế phù hợp với loài, giống, giới tính và tuổi của vật nuôi, vì mỗi giai đoạn cần môi trường khác nhau.
Cả nhà gà mở và nhà gà hệ thống kín đều có ưu nhược điểm riêng, người chăn nuôi phải cân nhắc lựa chọn. Tuy nhiên, nhìn chung, nhà gà hệ thống kín giúp giảm nhiệt độ cao và phòng chống bệnh tốt hơn.
Ưu điểm của nhà gà hệ thống kín
Giảm stress do nhiệt độ cao, giúp gà khỏe mạnh hơn.
Gà bố mẹ và gà giống đạt năng suất cao hơn.
Giảm tỷ lệ chết, đặc biệt vào mùa nóng.
Sử dụng ít quạt hơn so với nhà gà mở, tiết kiệm điện năng.
Có thể kết hợp với hệ thống tối (dark-out) để nuôi gà bố mẹ hiệu quả hơn.
Không khí trong nhà tuần hoàn đều, không khí sạch từ ngoài đi qua tấm làm mát vào trong và thải không khí ô nhiễm ra ngoài chỉ trong thời gian ngắn, giúp giảm nồng độ amoniac.
Tăng trưởng tốt hơn và hiệu quả chuyển hóa thức ăn thành thịt cao ở gà giống.
Giảm việc sử dụng kháng sinh.
Có thể nuôi được nhiều gà hơn so với nhà gà mở cùng diện tích.
Kiểm soát được nhiệt độ, độ ẩm, thông gió và ánh sáng trong nhà.
Những điều cần cân nhắc về nhà gà hệ thống kín (Evaporative Cooling System)
Chi phí đầu tư ban đầu cao (tùy thuộc vào hiệu quả quản lý của từng trang trại).
Hệ thống điều khiển nhiệt độ trong nhà phụ thuộc vào nhiều yếu tố, chẳng hạn như loại và kích thước tấm làm mát, độ ẩm bên ngoài và bên trong nhà, diện tích và mật độ nuôi, số lượng quạt và vị trí bố trí quạt. Để đảm bảo tuần hoàn không khí với tốc độ phù hợp và đồng đều trong toàn bộ nhà gà, cần có kiến thức, hiểu biết về hệ thống, thực hành đúng cách và phương pháp quản lý thích hợp.
Chăn nuôi quá dày đặc so với khả năng quản lý, tình trạng của nhà gà và số lượng thiết bị có thể dẫn đến vấn đề sức khỏe và năng suất thấp hơn tiêu chuẩn.
Khi xem xét kích thước nhà gà hệ thống kín, cần tính đến khả năng quản lý theo phương pháp “all-in all-out” (nhập toàn bộ – xuất toàn bộ). Nhà gà quá lớn sẽ không thể dọn toàn bộ vật nuôi trong thời gian ngắn, dẫn đến việc nhập lứa mới khi lứa trước vẫn còn trong nhà, điều này ảnh hưởng đến sức khỏe của lứa mới.
Nhà gà hệ thống kín được thiết kế để tăng năng suất vật nuôi; việc phòng bệnh hoặc ngăn ngừa nhiễm trùng cần tập trung vào việc bảo vệ toàn bộ trang trại trong hệ thống kín.
Nhiệt độ và việc nuôi gà thịt
Gà thịt là loại gà sản xuất nhiều thịt, thịt mềm, thích hợp cho chế biến thực phẩm và dinh dưỡng đầy đủ. Khi nuôi gà, cần quan tâm không chỉ đến chế độ ăn uống mà còn đến môi trường khí hậu vi mô (microclimate).
Microclimate đặc trưng bởi nhiệt độ nơi sinh sống của vật nuôi.
Nhiệt độ thích hợp là yếu tố quan trọng để gà phát triển, tăng cường hệ miễn dịch và phòng tránh bệnh tật.
Ảnh hưởng của nhiệt độ đối với gà thịt
Gà con mới nở cần được giữ ấm ngay từ ngày đầu tiên. Hệ miễn dịch yếu sẽ khiến các yếu tố môi trường trở thành mối đe dọa.
Nhiệt độ cao dù chỉ một chút cũng có thể kích thích bệnh và gây chết.
Ngay cả gà trưởng thành, tác động của nhiệt độ vẫn quan trọng.
Hiện nay, việc chăn nuôi đang trong giai đoạn chuyển đổi quan trọng: sử dụng máy ấp trứng và lò ấp giúp bỏ qua việc nuôi gà bên mẹ, đồng thời không cần giữ gà con với mẹ nữa. Thông thường, nên nuôi gà tách biệt theo lứa tuổi.
Mục tiêu chính của chăn nuôi gà thịt là thu được thịt chất lượng. Người chăn nuôi cần tạo tất cả các điều kiện phù hợp cho việc này. Trứng từ các tầng sẽ được ấp, sau đó gà nở được nuôi trong nhà gà.
Sự phát triển và hệ miễn dịch của gà thịt phụ thuộc nhiều vào điều kiện môi trường trong nhà gà, vì vậy nông dân phải đặc biệt chú ý đến nhiệt độ trong nhà gà.
Cách xác định nhiệt độ phù hợp trong nhà gà
Nhiệt độ phù hợp khác nhau giữa gà con và gà trưởng thành.
Bảng dưới đây cung cấp các thông số tham khảo cho từng giai đoạn nuôi.
Cho sự phát triển của gà con
Biểu đồ nhiệt độ thích hợp cho gà con
Đối với gà trưởng thành
Bảng nhiệt độ cho gà trưởng thành (không còn sử dụng thiết bị sưởi nữa)
Kiểm soát nhiệt độ
Ở gà con mới nở, cơ chế điều chỉnh nhiệt độ cơ thể chưa hoạt động do cơ thể chưa phát triển đầy đủ. Khối lượng cơ của chúng còn quá nhỏ để cơ thể tự tạo đủ nhiệt khi di chuyển.
Do đó, để kiểm soát nhiệt độ trong chuồng gà, người ta sử dụng máy sưởi đặt dưới sàn hoặc đèn hồng ngoại. Cần thận trọng để đảm bảo gà con không đi quá xa nguồn nhiệt. Tốt nhất là nuôi gà con trong brooder – hộp nuôi có thể điều chỉnh điều kiện không khí và ánh sáng.
Cần kiểm tra độ ẩm, nên giữ ở mức khoảng 60–70%. Không quên đảm bảo thông gió hiệu quả trong chuồng và cung cấp ánh sáng ở mức bình thường.
Nhiệt độ không phải là yếu tố duy nhất quan trọng trong việc nuôi gà thịt. Bạn cần tuân thủ các hướng dẫn sau
Khi giới thiệu thức ăn mới, cần cẩn thận khi cho gà ăn khoai tây luộc đã trưởng thành. Sản phẩm này nếu cho nhiều có thể gây vấn đề về đường ruột ở gà con, bao gồm xoắn ruột (volvulus) và nguy cơ tử vong. Thức ăn cho gà thịt trưởng thành nên chủ yếu là thức ăn nghiền và thức ăn tinh. Thêm thức ăn ẩm vào khẩu phần vào giai đoạn cuối của quá trình nuôi.
Quan sát nhịp thở của gà. Nếu bị gián đoạn, có nghĩa là không khí trong chuồng quá ẩm. Cần cải thiện hệ thống thông gió. Nếu gà ít vận động và nằm ngửa lâu, có nghĩa là thiếu vitamin D. Nếu lông gà không bóng và dễ gãy, chứng tỏ trong chuồng quá khô.
Để phòng ngừa rối loạn đường ruột ở gà, bổ sung bột phèn chua (potassium alum) vào nước uống mỗi 2 ngày. Nhớ khuấy đều dung dịch. Vệ sinh khay ăn và máng uống bằng natri bicarbonate (baking soda), rửa sạch sau mỗi lần cho ăn và uống.
Sàn chuồng phải sạch và được cách nhiệt. Bạn có thể trải rơm trên một lớp vôi mỏng. Đảm bảo rơm không bị phân hủy, thay mới kịp thời.
Nếu bạn cung cấp cho gà thịt môi trường chuồng hợp lý, bạn có thể nuôi được gà khỏe mạnh, cho năng suất thịt cao. Việc nuôi gà thịt khá dễ dàng, ngay cả những nông dân mới bắt đầu nuôi gia cầm cũng không gặp nhiều khó khăn.
Tài liệu tham khảo
[1] P. V. Nielsen, A. Restivo, và J. H. Whitelaw, Transactions of ASME J. of Fluids Eng. 100, (1978)
[2] S. Murakami, S. Kato, và Y. Suyama, ASHRAE Transactions 93, (1987)
[3] V. Blanes-Vidal, E. Guijarro, A.G. Torres, Application of computation fluid dynamics to the prediction of airflow in a mechanically ventilated commercial poultry building, Biosystems Engineering 100 (2008) 105-116
[4] W. Chayanon, S. Ratchaphon, W. Sorayut, Development of a Suitable Air Condition Control System for a Closed-System Henhouse, Journal of Materials Science and Engineering, B 1 (2011) 667-676
[5] Aviagen Group. (2009) Broiler Management Manual
[6] Department of Livestock Development. The Standards for Closed-System Henhouse of animal farms in Thailand (1999)
Nhà gà hệ thống kín
(hệ thống làm mát bằng bay hơi – evaporative cooling system)
Nhà gà hệ thống kín (hệ thống làm mát bằng bay hơi – evaporative cooling system)
Vì khu vực châu Á của chúng ta nằm trong vùng khí hậu nóng, nhiệt độ cao, người chăn nuôi thường xây dựng nhà gà dạng mở để không khí trong nhà được tuần hoàn và thoát nhiệt. Tuy nhiên, nhà gà mở không thể kiểm soát nhiệt độ, nhiệt độ trong nhà sẽ dao động theo thời tiết bên ngoài. Vào mùa hè, nhiệt độ cao có thể khiến một số vật nuôi, như gà thịt, không chịu nổi.
Để tránh nhiệt độ cao và kiểm soát môi trường trong nhà, người ta đã phát triển nhà gà hệ thống kín, sử dụng nguyên lý làm mát bằng nước kết hợp với quạt để đối lưu không khí. Tấm làm mát (cooling pad) được làm ướt bằng nước, khi quạt hút không khí bên ngoài qua tấm này vào trong nhà, không khí bên trong sẽ mát hơn nhờ quá trình bay hơi nước. Ngoài ra, nhà gà hệ thống kín còn giúp phòng chống dịch bệnh tốt hơn, đặc biệt là cúm gia cầm.
Nhà gà là yếu tố quan trọng trong chu trình chăn nuôi vì nó là nơi trú ngụ và nghỉ ngơi của vật nuôi. Nếu người chăn nuôi xây dựng nhà gà phù hợp, vệ sinh tốt, vật nuôi sẽ phát triển tối đa. Nhà gà cần được thiết kế phù hợp với loài, giống, giới tính và tuổi của vật nuôi, vì mỗi giai đoạn cần môi trường khác nhau.
Cả nhà gà mở và nhà gà hệ thống kín đều có ưu nhược điểm riêng, người chăn nuôi phải cân nhắc lựa chọn. Tuy nhiên, nhìn chung, nhà gà hệ thống kín giúp giảm nhiệt độ cao và phòng chống bệnh tốt hơn.
Ưu điểm của nhà gà hệ thống kín:
Giảm stress do nhiệt độ cao, giúp gà khỏe mạnh hơn.
Gà bố mẹ và gà giống đạt năng suất cao hơn.
Giảm tỷ lệ chết, đặc biệt vào mùa nóng.
Sử dụng ít quạt hơn so với nhà gà mở, tiết kiệm điện năng.
Có thể kết hợp với hệ thống tối (dark-out) để nuôi gà bố mẹ hiệu quả hơn.
Không khí trong nhà tuần hoàn đều, không khí sạch từ ngoài đi qua tấm làm mát vào trong và thải không khí ô nhiễm ra ngoài chỉ trong thời gian ngắn, giúp giảm nồng độ amoniac.
Tăng trưởng tốt hơn và hiệu quả chuyển hóa thức ăn thành thịt cao ở gà giống.
Giảm việc sử dụng kháng sinh.
Có thể nuôi được nhiều gà hơn so với nhà gà mở cùng diện tích.
Kiểm soát được nhiệt độ, độ ẩm, thông gió và ánh sáng trong nhà.
Những điều cần cân nhắc về nhà gà hệ thống kín (Evaporative Cooling System)
Chi phí đầu tư ban đầu cao (tùy thuộc vào hiệu quả quản lý của từng trang trại).
Hệ thống điều khiển nhiệt độ trong nhà phụ thuộc vào nhiều yếu tố, chẳng hạn như loại và kích thước tấm làm mát, độ ẩm bên ngoài và bên trong nhà, diện tích và mật độ nuôi, số lượng quạt và vị trí bố trí quạt. Để đảm bảo tuần hoàn không khí với tốc độ phù hợp và đồng đều trong toàn bộ nhà gà, cần có kiến thức, hiểu biết về hệ thống, thực hành đúng cách và phương pháp quản lý thích hợp.
Chăn nuôi quá dày đặc so với khả năng quản lý, tình trạng của nhà gà và số lượng thiết bị có thể dẫn đến vấn đề sức khỏe và năng suất thấp hơn tiêu chuẩn.
Khi xem xét kích thước nhà gà hệ thống kín, cần tính đến khả năng quản lý theo phương pháp “all-in all-out” (nhập toàn bộ – xuất toàn bộ). Nhà gà quá lớn sẽ không thể dọn toàn bộ vật nuôi trong thời gian ngắn, dẫn đến việc nhập lứa mới khi lứa trước vẫn còn trong nhà, điều này ảnh hưởng đến sức khỏe của lứa mới.
Nhà gà hệ thống kín được thiết kế để tăng năng suất vật nuôi; việc phòng bệnh hoặc ngăn ngừa nhiễm trùng cần tập trung vào việc bảo vệ toàn bộ trang trại trong hệ thống kín.
Nhiệt độ và việc nuôi gà thịt
Gà thịt là loại gà sản xuất nhiều thịt, thịt mềm, thích hợp cho chế biến thực phẩm và dinh dưỡng đầy đủ. Khi nuôi gà, cần quan tâm không chỉ đến chế độ ăn uống mà còn đến môi trường khí hậu vi mô (microclimate).
Microclimate đặc trưng bởi nhiệt độ nơi sinh sống của vật nuôi.
Nhiệt độ thích hợp là yếu tố quan trọng để gà phát triển, tăng cường hệ miễn dịch và phòng tránh bệnh tật.
Ảnh hưởng của nhiệt độ đối với gà thịt
Gà con mới nở cần được giữ ấm ngay từ ngày đầu tiên. Hệ miễn dịch yếu sẽ khiến các yếu tố môi trường trở thành mối đe dọa.
Nhiệt độ cao dù chỉ một chút cũng có thể kích thích bệnh và gây chết.
Ngay cả gà trưởng thành, tác động của nhiệt độ vẫn quan trọng.
Hiện nay, việc chăn nuôi đang trong giai đoạn chuyển đổi quan trọng: sử dụng máy ấp trứng và lò ấp giúp bỏ qua việc nuôi gà bên mẹ, đồng thời không cần giữ gà con với mẹ nữa. Thông thường, nên nuôi gà tách biệt theo lứa tuổi.
Mục tiêu chính của chăn nuôi gà thịt là thu được thịt chất lượng. Người chăn nuôi cần tạo tất cả các điều kiện phù hợp cho việc này. Trứng từ các tầng sẽ được ấp, sau đó gà nở được nuôi trong nhà gà.
Sự phát triển và hệ miễn dịch của gà thịt phụ thuộc nhiều vào điều kiện môi trường trong nhà gà, vì vậy nông dân phải đặc biệt chú ý đến nhiệt độ trong nhà gà.
Cách xác định nhiệt độ phù hợp trong nhà gà
Nhiệt độ phù hợp khác nhau giữa gà con và gà trưởng thành.
Bảng dưới đây cung cấp các thông số tham khảo cho từng giai đoạn nuôi.
Cho sự phát triển của gà con
Biểu đồ nhiệt độ thích hợp cho gà con:
สำหรับไก่โตเต็มวัย
ตารางอุณหภูมิสำหรับไก่ที่โตเต็มวัย (ไม่ได้ใช้เครื่องทำความร้อนแล้ว):
Kiểm soát nhiệt độ
Ở gà con mới nở, cơ chế điều chỉnh nhiệt độ cơ thể chưa hoạt động do cơ thể chưa phát triển đầy đủ. Khối lượng cơ của chúng còn quá nhỏ để cơ thể tự tạo đủ nhiệt khi di chuyển.
Do đó, để kiểm soát nhiệt độ trong chuồng gà, người ta sử dụng máy sưởi đặt dưới sàn hoặc đèn hồng ngoại. Cần thận trọng để đảm bảo gà con không đi quá xa nguồn nhiệt. Tốt nhất là nuôi gà con trong brooder – hộp nuôi có thể điều chỉnh điều kiện không khí và ánh sáng.
Cần kiểm tra độ ẩm, nên giữ ở mức khoảng 60–70%. Không quên đảm bảo thông gió hiệu quả trong chuồng và cung cấp ánh sáng ở mức bình thường.
Nhiệt độ không phải là yếu tố duy nhất quan trọng trong việc nuôi gà thịt. Bạn cần tuân thủ các hướng dẫn sau
Khi giới thiệu thức ăn mới, cần cẩn thận khi cho gà ăn khoai tây luộc đã trưởng thành. Sản phẩm này nếu cho nhiều có thể gây vấn đề về đường ruột ở gà con, bao gồm xoắn ruột (volvulus) và nguy cơ tử vong. Thức ăn cho gà thịt trưởng thành nên chủ yếu là thức ăn nghiền và thức ăn tinh. Thêm thức ăn ẩm vào khẩu phần vào giai đoạn cuối của quá trình nuôi.
Quan sát nhịp thở của gà. Nếu bị gián đoạn, có nghĩa là không khí trong chuồng quá ẩm. Cần cải thiện hệ thống thông gió. Nếu gà ít vận động và nằm ngửa lâu, có nghĩa là thiếu vitamin D. Nếu lông gà không bóng và dễ gãy, chứng tỏ trong chuồng quá khô.
Để phòng ngừa rối loạn đường ruột ở gà, bổ sung bột phèn chua (potassium alum) vào nước uống mỗi 2 ngày. Nhớ khuấy đều dung dịch. Vệ sinh khay ăn và máng uống bằng natri bicarbonate (baking soda), rửa sạch sau mỗi lần cho ăn và uống.
Sàn chuồng phải sạch và được cách nhiệt. Bạn có thể trải rơm trên một lớp vôi mỏng. Đảm bảo rơm không bị phân hủy, thay mới kịp thời.
Nếu bạn cung cấp cho gà thịt môi trường chuồng hợp lý, bạn có thể nuôi được gà khỏe mạnh, cho năng suất thịt cao. Việc nuôi gà thịt khá dễ dàng, ngay cả những nông dân mới bắt đầu nuôi gia cầm cũng không gặp nhiều khó khăn.
Tài liệu tham khảo
[1] P. V. Nielsen, A. Restivo, và J. H. Whitelaw, Transactions of ASME J. of Fluids Eng. 100, (1978)
[2] S. Murakami, S. Kato, và Y. Suyama, ASHRAE Transactions 93, (1987)
[3] V. Blanes-Vidal, E. Guijarro, A.G. Torres, Application of computation fluid dynamics to the prediction of airflow in a mechanically ventilated commercial poultry building, Biosystems Engineering 100 (2008) 105-116
[4] W. Chayanon, S. Ratchaphon, W. Sorayut, Development of a Suitable Air Condition Control System for a Closed-System Henhouse, Journal of Materials Science and Engineering, B 1 (2011) 667-676
[5] Aviagen Group. (2009) Broiler Management Manual
[6] Department of Livestock Development. The Standards for Closed-System Henhouse of animal farms in Thailand (1999)
Tự do mà bạn có thể kiểm soát
Phá vỡ mọi giới hạn, xóa bỏ mọi cách nuôi truyền thống, chúng tôi giới thiệu
Temp Chickatron 20 Climate Controller
Tự do chọn 16 Output theo cách sử dụng của bạn.
Tự do quản lý, xem thông tin tóm tắt về quá trình nuôi và cài đặt của thiết bị.
Tự do chọn ngày cho ăn hoặc nhịn ăn.
Tự do cài đặt chương trình nuôi theo ý muốn.
Màn hình màu cảm ứng 7 inch.
Freedom that you can Control
Đánh bại mọi giới hạn với bộ điều khiển khí hậu mới của chúng tôi: Temp Chickatron 20.
Tự do chọn 16 Outputs theo ứng dụng của người dùng.
Tự do cài đặt chương trình cho ăn theo ứng dụng.
Tự do chọn ngày cho ăn và ngày nhịn ăn.
Tự do xem lại và chỉnh sửa các chương trình và cài đặt.
Màn hình màu cảm ứng 7 inch.